چارچوب مشارکت جامعه
هرچند باورهای نادرست، معلومات نادرست و شایعات که سبب امتناع از واکسین میشوند، از چالشهای عمده برنامه پولیو به شمار میروند، اما فعالیتهای مشارکت جامعه بخش مهمی از راهبرد گسترده ارتباطات این برنامه را تشکیل میدهند. هدف این راهبرد، کاهش شمار اطفالی است که از دریافت واکسین باز میمانند، بهویژه اطفالی که به دلیل امتناع خانوادهها واکسین نمیشوند، تا در نتیجه پوشش واکسیناسیون افزایش یابد.
برای دستیابی به این هدف، با جوامع، خانوادهها و سرپرستان اطفال، علمای دین، بزرگان قومی، افراد بانفوذ، رسانهها، نهادهای جامعه مدنی و نمایندگان مقامات محلی، همکاری و مشارکت نزدیک برقرار میشود.
هدف اساسی مشارکت جامعه این است که هر طفل، در هر کمپاین، واکسین شود تا پولیو بهگونه کامل از افغانستان محو گردد. راهبرد عمومی ارتباطات برنامه پولیو تلاش میکند میزان اطفال بازمانده از واکسین و موارد امتناع از واکسین را به کمتر از یک درصد (۱٪) کاهش دهد.
اهداف عمده
· افزایش آگاهی مثبت سرپرستان اطفال و افراد بانفوذ درباره واکسین.
· تقویت دیدگاه مثبت مردم نسبت به واکسین و کمپاینهای واکسیناسیون در جوامعی که امتناع از واکسین در آنها وجود دارد.
· تقویت اعتماد جامعه و تسریع تلاشهای محو پولیو.
نتایج پیشبینیشده فعالیتهای ارتباطی
· کاهش موارد امتناع از واکسین.
· افزایش تقاضای مردم برای دریافت واکسین پولیو در مناطق قابل دسترس افغانستان.
· گسترش فعالیتهای برنامه پولیو در مناطق دوردست، از طریق تقویت اعتماد و روابط با جوامع.
عناصر اساسی مشارکت جامعه
راهبرد ارتباطات برنامه پولیو بر پایه شواهد تدوین شده و شامل ابتکارات ارتباطی در بخشهای مشارکت رسانهها، شراکتها، دادخواهی، مشارکت افراد بانفوذ و مشارکت جامعه است.
این فعالیتها با درنظرگرفتن نیازها و شرایط هر جامعه طراحی و تنظیم میشوند. برای نمونه، برنامه پولیو بهمنظور پاسخگویی به نیازهای ویژه هر جامعه، با گروهها و شخصیتهای بانفوذ همان جامعه همکاری میکند.
از همینرو، پس از انجام سرویها و ارزیابیهای لازم، فعالیتهای مناسب بر اساس نیازها و اولویتهای هر جامعه تطبیق میشوند.
۱. شبکه واکسیناسیون و ارتباطات (ICN)
شبکه واکسیناسیون و ارتباطات (Immunization and Communication Network – ICN) تا ماه اکتبر سال ۲۰۲۰ میلادی از ۳۶۱۲ تن تشویقکننده اجتماعی تشکیل شده بود.
اعضای این شبکه پیش از آغاز کمپاینهای واکسیناسیون، دیدارهای خانهبهخانه انجام میدهند تا اطمینان حاصل شود که خانوادهها برای واکسین کردن اطفال خود آماده هستند.
از دیگر مسئولیتهای این شبکه میتوان به برقراری ارتباط با نمایندگان جامعه، پیگیری اطفال بازمانده از واکسین، ثبت اطفال تازهمتولدشده برای واکسین و همچنان ارجاع مادران و اطفال به مراکز صحی، بهویژه برای دریافت خدمات معافیت کتلوی، اشاره کرد.
۲. جلسات آگاهیدهی و ارائه خدمات در مراکز صحی
در مراکز صحی، قابلهها و نرسهای آموزشدیده که با عنوان واکسیناتوران تشویقکننده زن (Female Mobilizer Vaccinators – FMVs) شناخته میشوند، در زونهای جنوب، شرق، جنوبشرق و غرب کشور فعالیت میکنند.
آنان برای زنان در زمینه ارتقای صحت آگاهیدهی میکنند و همچنان در امور واکسیناسیون با تیم برنامه معافیت کتلوی (EPI) همکاری دارند.
۳. مشارکت مقامات محلی
برنامه پولیو با نمایندگان محلی، از جمله وکلای گذر، ملکها و بزرگان قریهها همکاری میکند تا نقش آنان در حل مشکلات ناشی از امتناع از واکسین تقویت شود.
همچنین، برنامه پولیو بهمنظور برنامهریزی اقدامات لازم در جوامع، نشستهای منظم با این مقامات محلی برگزار میکند.
۴. مشارکت افراد بانفوذ
برنامه پولیو از طریق برگزاری نشستهای ویژه با علمای دین و افراد بانفوذ جامعه، همکاری با مدارس دینی، توزیع کتابهای فتاوای حمایتی از واکسین و بسیج رهبران حامی پولیو، تلاش میکند مردم را به واکسین کردن اطفالشان تشویق کند.
۵. رساندن پیامها به جامعه
این فعالیتها شامل برگزاری مراسم آغاز کمپاینهای واکسیناسیون به رهبری جامعه، نشستهای بحث و تبادل نظر زنان سالمند، حضور قربانیان پولیو در گردهماییهای اجتماعی برای بیان تجربههایشان، برگزاری مسابقات نقاشی درباره پولیو در مکاتب، استفاده از بلندگوها برای اعلام کمپاینها، راهاندازی کاروانهای موتر برای آگاهیدهی عامه و سایر فعالیتهای مشابه است.
۶. مشارکت متخصصان و کارکنان صحی
در مناطقی که میزان امتناع از واکسین بالا است، برای کارکنان صحی آموزش مهارتهای ارتباطات میانفردی ارائه میشود که پیامهای مرتبط با پولیو نیز در آن گنجانیده شده است.
همچنین، برنامه پولیو با همکاری پوهنځیهای طب، انستیتوتهای نرسنگ و قابلهگی، سمینارهایی درباره واکسین برگزار میکند تا استادان و محصلان نیز در تلاشهای محو پولیو سهم فعال داشته باشند.
۷. توزیع مواد آگاهیدهی
برنامه پولیو از طریق شبکه واکسیناسیون و ارتباطات (ICN)، اقلام آگاهیدهی مزین به نشان پولیو، مانند کمپل اطفال، صابون و بستههای حفظالصحه را میان جوامع توزیع میکند تا اعتماد مردم تقویت شده و پذیرش واکسین افزایش یابد.